Hangi Diyeti Uygularsanız Uygulayın: Genetik Risk Skorunuz Tansiyonunuzun Nasıl Değişeceğini Önceden Söyleyebiliyor

Yüksek tansiyonu olan bireylere genellikle belirli beslenme düzenleri önerilir; bunların en bilineni de DASH diyeti. Ancak aynı diyeti uygulayan iki kişinin tansiyonundaki iyileşme genellikle farklı olabiliyor. NUPRESS adı verilen yeni bir klinik araştırma, bu farklılığın arkasında genetik bir açıklama olup olmadığını test etti.

Çalışmaya yüksek tansiyonu olan 224 katılımcı dahil edildi. Katılımcılar rastgele iki gruba ayrıldı: biri DASH diyetini uygularken, diğeri çok bileşenli daha kapsamlı bir yaşam tarzı müdahalesi aldı. Altı ay boyunca süren müdahale sonrasında, araştırmacılar her katılımcının kan basıncıyla ilişkilendirilmiş çok sayıda genetik varyantını tek bir "poligenik risk skoru"nda birleştirerek, bu skorun tansiyon değişimini ne kadar iyi öngördüğünü analiz etti.

Şaşırtıcı Derecede Güçlü Bir İlişki

Sonuçlar beklenenden çok daha güçlü çıktı. Poligenik risk skoru, hem büyük tansiyon (sistolik) değişimiyle (r=0,85) hem de küçük tansiyon (diyastolik) değişimiyle (r=0,84) çok güçlü bir korelasyon gösterdi (p < 0,0001). Bu, tansiyonun genetik temelini inceleyen bir müdahale çalışmasında şimdiye kadar bildirilen en güçlü ilişkilerden biri olarak dikkat çekiyor.

Hangi Diyeti Seçtiğiniz Bu İlişkiyi Değiştirmiyor

Çalışmanın belki de en dikkat çekici yanı, iki farklı diyet grubunun kendi arasında tansiyon sonuçları açısından anlamlı bir fark göstermemesiydi. Ayrıca poligenik risk skoru ile uygulanan diyet türü arasında herhangi bir etkileşim de bulunamadı (sistolik için p=0,98; diyastolik için p=0,13). Başka bir deyişle, genetik risk skorunuz tansiyonunuzun nasıl değişeceğini güçlü şekilde öngörüyor, ancak bu öngörü hangi diyet programını seçtiğinizden bağımsız olarak geçerli.

Bu Ne Anlama Geliyor?

Bu bulgu, nutrigenetik alanında alışılmışın biraz dışına çıkan bir sonuç sunuyor. Genellikle "gen-diyet etkileşimi" başlığı altında, belirli bir genotipin belirli bir diyete daha iyi yanıt verdiği senaryolar araştırılır. Burada ise genetik risk skoru, uygulanan müdahaleden bağımsız olarak kendi başına güçlü bir öngörücü olarak öne çıkıyor. Bu, gelecekte tansiyon tedavisinde hangi hastaların yaşam tarzı müdahalesine daha iyi yanıt vereceğini önceden tahmin etmeye yardımcı olabilecek bir araç olarak değerlendiriliyor.

Sonuç ve Sınırlılıklar

Çalışmanın göreceli küçük ölçeği (224 katılımcı) ve altı aylık sınırlı süresi nedeniyle, bu güçlü ilişkinin daha büyük ve uzun soluklu çalışmalarda da doğrulanması gerekiyor. Yine de sonuçlar, poligenik risk skorlarının gelecekte tansiyon yönetiminde kişiye özel yaklaşımlar geliştirmek için değerli bir araç olabileceğine işaret ediyor.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Yüksek tansiyonunuz varsa tedavi ve beslenme düzeninizle ilgili kararları bir sağlık profesyoneline danışarak alın.

Kaynakça:
“Polygenic risk score for hypertension is associated with blood pressure response independent of dietary intervention: the NUPRESS trial.” European Journal of Nutrition (2026).
DOI: 10.1007/s00394-026-04072-x